ค่า GP เดลิเวอรีกินกำไรเท่าไหร่ คำนวณให้เห็นก่อนขายในแอป

คำถามที่เจอซ้ำ ๆ ในกลุ่มเจ้าของร้านคือ "เสียค่า GP ให้แอปเท่าไหร่" แต่ตัวเลขเปอร์เซ็นต์เดียวใช้ตัดสินใจไม่ได้ เพราะสิ่งที่กำหนดว่าร้านรอดหรือไม่รอดในช่องทางนี้คือ เงินที่เหลือเข้าร้านจริงต่อจาน เทียบกับต้นทุนของจานนั้น

บทความนี้พาคำนวณทีละขั้นจนเห็นตัวเลขจริง ตอบคำถามที่ตามมาเสมอ (ตั้งราคาในแอปสูงกว่าหน้าร้านได้ไหม ต้องบวกเท่าไหร่) และมีเรื่องที่คนยังไม่รู้กันมาก — มาตรการรัฐปี 2569 ที่ทำให้ GP ลดลงชั่วคราวสำหรับร้านที่สมัครเข้าร่วม

GP ไม่ใช่กำไรขั้นต้นของร้าน

เรื่องนี้ทำให้เข้าใจผิดตั้งแต่ต้น เพราะ GP ย่อมาจาก Gross Profit ซึ่งในตำราบัญชีหมายถึงกำไรขั้นต้น แต่ในบริบทเดลิเวอรี GP คือค่าบริการระบบที่ร้านจ่ายให้แพลตฟอร์ม — เอกสารของแพลตฟอร์มเองนิยามไว้แบบนั้น ไม่ใช่กำไรของร้านแม้แต่บาทเดียว

สิ่งที่ต้องจำมี 2 ชั้น:

1. อัตราที่แพลตฟอร์มระบุไว้เองอยู่ที่ราว 30–35% ของราคาขายในแอป — แต่แหล่งที่ไล่แจงรายเจ้าให้เลขจริงราว 28–32% (ไม่มีเจ้าไหนแตะ 35%) และแหล่งฝั่งบัญชีให้ช่วงกว้างกว่านั้น (ต่ำสุดราว 20%) · อัตราจริงขึ้นกับสัญญา ประเภทบริการ และแคมเปญที่ร้านเข้าร่วม ⇒ ให้ยึดอัตราในสัญญาของร้านตัวเอง ไม่ใช่ตัวเลขในบทความไหน ⚠️ ฐานที่ใช้คิดก็ไม่เหมือนกันทุกเจ้า — บางรายคิดจากค่าอาหารรวม VAT ที่ร้านได้รับ บางรายคิดจากราคาหลังหักส่วนลด ⇒ ใบสรุปยอดขายของร้านเองคือที่เดียวที่บอกความจริงของงวดนั้น
2. ตัวเลขนั้นยังไม่รวม VAT — VAT 7% คิดจากค่า GP ไม่ใช่จากยอดขาย

ชั้นที่ 2 คือจุดที่คนคิดพลาด และพลาดได้สองทางตรงข้ามกัน: บางคนลืมบวก VAT ไปเลย บางคนบวกผิดเป็น 30% + 7% = 37% ของยอดขาย ซึ่งสูงเกินความจริง ของจริงคือ

GP 30% ของยอดขาย บวก VAT 7% ของค่า GP นั้น ⇒ หักรวม 32.1% ของยอดขาย

ตัวอย่างที่เอกสารแพลตฟอร์มยกไว้เอง: ยอดขายผ่านแอป 10,000 บาท ค่า GP 30% = 3,000 บาท รวม VAT แล้วเป็น 3,210 บาท

ถ้าร้านจด VAT แล้ว ภาระ VAT ก้อนนี้ต่างออกไป

VAT 7% ที่ถูกหักไปพร้อมค่า GP คือภาษีที่ร้านจ่ายให้ผู้ให้บริการ ซึ่งโดยหลักการของระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ร้านที่จดทะเบียน VAT แล้วและได้รับใบกำกับภาษีจากแพลตฟอร์ม สามารถนำภาษีซื้อไปหักกับภาษีขายในการยื่น ภ.พ.30 ได้ แปลว่า VAT ก้อนนี้ไม่ใช่ต้นทุนจมสำหรับร้านกลุ่มนั้น

ส่วน ร้านที่ยังไม่จด VAT (รายรับยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาทต่อปี) จ่ายแล้วจบ — เป็นต้นทุนเต็มจำนวน ดังนั้นตัวเลข 32.1% ในบทความนี้คือภาระของร้านกลุ่มหลัง ซึ่งเป็นร้านส่วนใหญ่ที่อ่านบทความนี้

แต่อย่าอ่านข้อนี้เป็นข่าวดีด้านเดียว — ร้านที่จด VAT แล้วมีภาระอีกฝั่งที่ร้านไม่จดไม่มี คือ ราคาที่ขายในแอปมี VAT ฝังอยู่ 7/107 ซึ่งต้องนำส่งกรมสรรพากร เงินที่เห็นว่า "เข้าร้าน" จึงไม่ใช่ของร้านทั้งก้อน ⇒ การจด VAT ไม่ได้ทำให้ช่องทางนี้กำไรดีขึ้นเฉย ๆ มันเปลี่ยนโครงสร้างทั้งสองฝั่ง

เรื่องนี้ขึ้นกับเอกสารที่ได้รับและวิธีลงบัญชีของแต่ละร้าน ให้ยืนยันกับผู้ทำบัญชีก่อนนำไปใช้จริง บทความนี้อธิบายหลักการ ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะราย (อ่านเรื่องภาษีร้านอาหารและเกณฑ์จด VAT)

คำนวณจาก 100 บาทให้เห็นทั้งเส้น

สมมติร้านตามสั่งขายจานละ 100 บาทในแอป และใช้ GP 32% ซึ่งเป็นตัวเลขที่หยิบมาจากช่วง 30–35% เพื่อคำนวณให้เห็นภาพ (ไม่ใช่อัตราของแพลตฟอร์มใดเจาะจง)

⚠️ ที่ GP 32% ยอดหักรวม VAT จะเป็น 34.24% ไม่ใช่ 32.1% ของตัวอย่างก่อนหน้า (ซึ่งคิดที่ GP 30%) — สองเลขนี้เป็นคนละฐานกัน อย่าสลับกันใช้

รายการ	บาท
ลูกค้าจ่ายในแอป	100.00
− ค่า GP 32%	−32.00
− VAT 7% ของค่า GP	−2.24
เงินเข้าร้าน	65.76
− ต้นทุนวัตถุดิบ 35% ของราคาขาย	−35.00
เหลือก่อนหักค่าแรง ค่าเช่า และกล่องบรรจุ	30.76

ถ้าจานนั้นเป็นเมนูที่ต้นทุนวัตถุดิบสูงถึง 45% ของราคาขาย เงินที่เหลือจะลดลงเป็น 20.76 บาท (65.76 − 45.00) — ยิ่งต้นทุนวัตถุดิบสูง เงินที่เหลือยิ่งน้อย

เทียบกับขายจานเดียวกันหน้าร้านที่ 100 บาท ซึ่งเหลือ 65 บาท (ที่ต้นทุน 35%) หรือ 55 บาท (ที่ต้นทุน 45%) ก่อนหักค่าแรงและค่าเช่า ⇒ ช่องทางแอปกินไป 34.24 บาทต่อทุก 100 บาทที่ขายได้ และนั่นคือก่อนนับสิ่งที่หน้าร้านไม่มี

ช่วงต้นทุนวัตถุดิบ 35–45% ที่ใช้ข้างบนเป็นช่วงคร่าว ๆ ของร้านตามสั่งที่คนในวงการใช้กัน ไม่ใช่สถิติทางการ และร้านประเภทอื่นไม่เท่ากัน — ดูวิธีคิดต้นทุนต่อจานและช่วงของแต่ละประเภทร้าน

ต้นทุนที่หน้าร้านไม่มีและมักไม่ถูกนับ

• กล่อง ถุง ช้อน ซอสแยกถ้วย ยางรัด — ต้นทุนต่อจานของช่องทางนี้สูงกว่าหน้าร้านโดยโครงสร้าง ไม่ใช่เพราะทำอะไรผิด
• เมนูที่ต้องแยกถ้วยกันเละ ใช้บรรจุภัณฑ์หลายชิ้นต่อออเดอร์เดียว
• เวลาพนักงานที่ใช้แพ็ก ซึ่งเบียดเวลาทำอาหารช่วงพีค

ไม่มีตัวเลขกลางของวงการให้ใช้ตรงนี้ เพราะขึ้นกับเมนูและกล่องที่เลือกจริง วิธีเดียวที่ได้เลขถูกคือรวมต้นทุนบรรจุภัณฑ์ต่อออเดอร์ของร้านตัวเอง แล้วบวกเข้าไปในต้นทุนต่อจานของช่องทางนี้ แยกจากหน้าร้าน

ราคาต่ำสุดที่ยังไม่ขาดทุน — ตัวเลขที่ควรรู้ก่อนเปิดขาย

เงินเข้าร้านคือ 65.76% ของราคาในแอป (ที่ GP 32%) ดังนั้น

ราคาต่ำสุดที่คุ้มค่าวัตถุดิบ = ต้นทุนวัตถุดิบต่อจาน ÷ 0.6576

ถ้าจานนั้นมีต้นทุนวัตถุดิบ 35 บาท ราคาต่ำสุดในแอปคือ 53.22 บาท — และนั่นคือจุดที่ เท่าทุนวัตถุดิบเท่านั้น ยังไม่ได้จ่ายค่าแรง ค่าเช่า แก๊ส หรือกล่อง

ผลที่ตามมาคือเรื่องที่ควรตกใจ: จานเดียวกันที่ตั้งราคาถูกในแอปขาดทุนได้ ทั้งที่ขายหน้าร้านราคาเดียวกันยังมีกำไร

จานที่ต้นทุนวัตถุดิบ 35 บาท	ราคา	เงินเข้าร้าน	ผลหลังหักวัตถุดิบ
ตั้งราคาต่ำในแอปเพื่อแข่ง	45.00	29.59	ขาดทุน 5.41
ราคาเดียวกันแต่ขายหน้าร้าน	45.00	45.00	เหลือ 10.00
ราคาปกติในแอป	100.00	65.76	เหลือ 30.76

แถวแรกขายยิ่งดียิ่งเจ็บ และจะไม่โผล่ในรายงานยอดขายรวม เพราะยอดขายขึ้น แต่เงินหาย

มาตรการรัฐปี 2569 ที่ลด GP ชั่วคราว — เช็คก่อนตัดสินใจ

ข้อนี้เปลี่ยนเลขทั้งหน้าได้ ถ้าร้านเข้าเงื่อนไข: ภายใต้โครงการ "ไทยช่วยไทยพลัส 60/40" ของรัฐ แพลตฟอร์มรายใหญ่ประกาศลดค่า GP ให้ร้านที่สมัครเข้าร่วม โดยรายหนึ่งระบุตัวเลขชัดว่า หั่น GP เหลือ 9% สำหรับร้านที่สมัครเข้าร่วมโครงการตั้งแต่วันที่ 10 มิถุนายน 2569 และใช้กับออเดอร์ในโครงการเท่านั้น ส่วนอีกรายใช้คำว่า "อัตราพิเศษ" โดยไม่เปิดเผยตัวเลข

ที่ GP 9% เลขจะพลิกไปอีกโลก — หักรวม VAT แล้วเป็น 9.63% เหลือเข้าร้าน 90.37% ของราคาขาย ⇒ จานที่ต้นทุนวัตถุดิบ 35 บาท ราคาต่ำสุดขยับลงมาเหลือ 38.73 บาท (35 ÷ 0.9037)

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนใช้ตัวเลขนี้วางแผน:

• มันคือมาตรการชั่วคราวที่แพลตฟอร์มสมัครใจให้ ไม่ใช่เพดานตามกฎหมาย — ตามที่ประกาศไว้ ช่วงใช้สิทธิคือ 15 มิถุนายน – 30 กันยายน 2569 ⇒ หลังจากนั้นอัตรากลับไปตามสัญญาเดิม และควรตรวจวันที่ปัจจุบันเองอีกครั้ง เพราะเงื่อนไขแบบนี้ขยาย/ปรับได้
• ร้านผูกกับโครงการได้แพลตฟอร์มเดียว ⇒ ถ้าขายหลายแอปอยู่ ต้องเลือก และออเดอร์จากแอปอื่นยังคิดอัตราเดิม
• รัฐสนับสนุนค่าอาหารเท่านั้น ไม่ได้ช่วยจ่ายค่า GP — ส่วนลด GP มาจากแพลตฟอร์มเอง
• อ่านเงื่อนไขว่าอัตราพิเศษใช้กับออเดอร์แบบไหน — ถ้าใช้เฉพาะออเดอร์ที่ลูกค้าใช้สิทธิโครงการ ออเดอร์ปกติยังคิดอัตราเดิม การคำนวณจึงต้องแยกสองกอง
• ⚠️ โครงการแบบนี้มักมีเงื่อนไขห้ามปรับราคาสำหรับออเดอร์ที่ใช้สิทธิ — มีเงื่อนไขลักษณะนี้ปรากฏในข้อกำหนดของแพลตฟอร์มมาแล้ว และรอบโครงการรัฐก่อนหน้านี้ แพลตฟอร์มถึงขั้นปิดระบบแก้ราคาเมนูชั่วคราวเพื่อกันร้านขึ้นราคา ⇒ อย่าวางแผนบวกราคาชดเชยบนออเดอร์กลุ่มนี้

สี่จุดที่ทำให้เงินหายโดยไม่รู้ตัว

1. ส่วนลดและใครเป็นคนออก

เอกสารของแพลตฟอร์มรายหนึ่งระบุว่าค่า GP คิดจากราคา หลังหักส่วนลด (โดยไม่รวมส่วนลดค่าจัดส่ง) แต่รายละเอียดต่างกันได้ตามแคมเปญและรุ่นของสัญญา สิ่งที่ต้องรู้ให้ชัดคือ ส่วนลดนั้นใครออก — ถ้าร้านออกเอง เงินหายสองทางพร้อมกัน (ราคาลดลง แล้วยังถูกหัก GP บนราคาที่เหลือ) คำตอบจริงของงวดนั้นอยู่ในใบสรุปยอดขาย ให้ตรวจทุกงวด อย่าเดา

2. เอาเปอร์เซ็นต์ไปคิดแทนบาท

GP กินสัดส่วนเท่ากันทุกเมนู แต่ บาทที่เหลือไม่เท่ากัน — สำหรับจานเดียวกัน ต้นทุนวัตถุดิบเป็นจำนวนบาทที่ไม่ลดตามราคาที่ตั้ง ฉะนั้นการลดราคาลงมาแข่งจึงกินกำไรเร็วกว่าที่คิด เพราะ GP หักเป็นสัดส่วนของราคาใหม่ แต่ต้นทุนวัตถุดิบยังเท่าเดิม

3. ไม่แยกยอดขายตามช่องทาง

ถ้ายอดหน้าร้านกับยอดในแอปถูกรวมเป็นก้อนเดียว ช่องทางที่มาร์จิ้นบางจะซ่อนตัวอยู่ใต้ยอดรวมที่ดูดี ทำด้วยมือได้ถ้าออเดอร์ยังไม่มาก — แยกสมุดหรือแยกชีตคนละหน้า แล้วสรุปสัปดาห์ละครั้งก็เห็นภาพ สิ่งที่พังบ่อยไม่ใช่วิธี แต่คือความสม่ำเสมอในวันที่ร้านแน่น

4. เงินเข้าไม่ทันที

ร้านจ่ายค่าวัตถุดิบก่อน แล้วรับเงินจากแพลตฟอร์มตามรอบที่แต่ละเจ้ากำหนด — แพลตฟอร์มรายหนึ่งระบุว่าโอนวันถัดไป (T+1) เมื่อยอดหลังหักค่า GP และ VAT ถึง 500 บาท ถ้าไม่ถึงจะรวบไปโอนวันที่ 1 ของเดือนถัดไป อีกรายใช้เกณฑ์ 200 บาท ⇒ ยิ่งสัดส่วนยอดขายผ่านแอปมาก ยิ่งต้องมีเงินหมุนสำรองมากขึ้น ไม่ใช่น้อยลง (ดูเรื่องเงินสำรองและต้นทุนแฝงตอนเปิดร้าน)

ตั้งราคาในแอปสูงกว่าหน้าร้านได้ไหม

ได้ และไม่ใช่เรื่องแปลก — เอกสารของแพลตฟอร์มเองเขียนไว้ว่าหลายร้านปรับราคาสินค้าให้สูงขึ้นเพื่อชดเชยต้นทุนที่ถูกหักจาก GP (และเตือนเองด้วยว่าเป็นดาบสองคม เพราะลูกค้าเทียบราคาได้)

ฝั่งกฎหมายไทย สิ่งที่บังคับคือ การแสดงราคาให้ชัดเจน ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ. 2542 (ไม่ปิดป้ายราคามีโทษปรับ) — ไม่พบข้อห้ามเรื่องการตั้งราคาต่างกันระหว่างช่องทาง แต่ที่ห้ามได้จริงคือ สัญญาและเงื่อนไขแคมเปญของแพลตฟอร์ม อย่างกรณีโครงการรัฐข้างบน

แต่ก่อนวางแผนบวกราคา ต้องรู้ข้อนี้:

ชดเชยทั้งก้อนทำไม่ได้จริง ถ้าอยากให้เหลือกำไรเท่ากับขายหน้าร้าน 100 บาท (คือเหลือ 65 บาทหลังหักวัตถุดิบ 35 บาท) ต้องตั้งราคาในแอปที่

(65 + 35) ÷ 0.6576 ≈ 152 บาท

นั่นคือ บวกขึ้นราว 52% ซึ่งลูกค้าเทียบกับหน้าร้านได้และจะเลิกสั่ง ข้อสรุปที่ซื่อสัตย์กว่าคือ ยอมรับว่าช่องทางนี้มาร์จิ้นบางกว่าหน้าร้านเสมอ แล้วตัดสินใจว่าจะใช้มันเพื่ออะไร — เข้าถึงลูกค้าที่ไม่เดินผ่านร้าน ระบายกำลังผลิตช่วงคนน้อย หรือทดลองเมนูใหม่ — ไม่ใช่คาดหวังกำไรต่อจานเท่าหน้าร้าน

ทางที่ปฏิบัติได้จริงมักเป็นทางกลาง: บวกบางส่วนเท่าที่ลูกค้ายังรับได้ + คัดเฉพาะเมนูที่ยังมีกำไรพอหลังหัก + ตัดเมนูที่คำนวณแล้วติดลบออกจากแอป (ไม่ใช่ตัดจากหน้าร้าน)

เมนูแบบไหนควรอยู่ในแอป

จากโครงสร้างตัวเลขข้างบน เมนูที่ทนช่องทางนี้ได้คือเมนูที่ ราคาต่อจานไม่ต่ำ และ เปอร์เซ็นต์ต้นทุนวัตถุดิบต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของร้าน ส่วนเมนูที่ควรคิดหนักคือเมนูราคาถูกที่ตั้งไว้เพื่อดึงคนเข้าร้าน เพราะเหตุผลของมันคือ "ให้คนเดินเข้ามาแล้วสั่งอย่างอื่น" ซึ่งเป็นกลไกที่ทำงานหน้าร้าน ไม่ได้ทำงานในแอป

ก่อนตัดสินว่าเมนูไหนอยู่หรือไป ต้องรู้ต้นทุนต่อจานของเมนูนั้นเป็นตัวเลขก่อน — ลองเครื่องคำนวณต้นทุนต่อจานฟรี ไม่ต้องสมัคร คำนวณในเครื่องคุณเอง แล้วเอาต้นทุนที่ได้มาหารด้วยสัดส่วนเงินที่เข้าร้าน (ที่ GP 32% คือ 0.6576) เพื่อดูราคาต่ำสุดในแอป

สรุป

• GP คือค่าบริการระบบ ไม่ใช่กำไรขั้นต้น อัตราที่แพลตฟอร์มระบุอยู่ราว 30–35% ของราคาขายในแอป และ ยังไม่รวม VAT — ให้ยึดอัตราในสัญญาของร้านตัวเอง
• VAT 7% คิดบนค่า GP ไม่ใช่บนยอดขาย ⇒ ที่ GP 30% หักรวม 32.1% · ที่ GP 32% หักรวม 34.24%
• ร้านที่จด VAT แล้วนำ VAT ก้อนนี้ไปหักภาษีขายได้ ร้านที่ยังไม่จด VAT จ่ายแล้วจบ (ยืนยันกับผู้ทำบัญชี)
• ราคาต่ำสุดที่คุ้มค่าวัตถุดิบ = ต้นทุนวัตถุดิบต่อจาน ÷ สัดส่วนเงินที่เข้าร้าน — คำนวณก่อนเปิดขายทุกเมนู
• เช็คมาตรการรัฐปี 2569 ที่ลด GP ก่อนตัดสินใจ เพราะที่ GP 9% เลขทั้งหน้าเปลี่ยน แต่ใช้เฉพาะออเดอร์ในโครงการและมักห้ามปรับราคา
• บวกราคาชดเชยได้ แต่ชดเชยทั้งก้อนต้องบวกราว 52% ซึ่งทำไม่ได้จริง ⇒ ต้องเลือกว่าใช้ช่องทางนี้เพื่ออะไร
• ต้นทุนบรรจุภัณฑ์และเวลาแพ็กเป็นของช่องทางนี้โดยเฉพาะ ต้องนับแยก

เรื่องที่ยากที่สุดของช่องทางนี้ไม่ใช่การคำนวณครั้งเดียว แต่คือการรู้ทุกสัปดาห์ว่าแต่ละช่องทางเหลือเท่าไหร่จริง ๆ

สิ่งที่ต้องมีก่อนอย่างอื่นคือ ต้นทุนต่อจานที่เป็นตัวเลขจริง เพราะทุกการตัดสินใจในบทความนี้ตั้งอยู่บนเลขตัวนั้น — Ginzii เป็นระบบ POS สำหรับร้านอาหารไทยที่คำนวณต้นทุนต่อจานจากสูตรอาหารและบันทึกของเสียให้ได้ ตั้งแต่แพ็กฟรี (ส่วนรายงานสรุปยอดขายเริ่มมีในแพ็ก Mini ฿99 และโมดูลเดลิเวอรีเต็มรูปแบบอยู่ในแพ็ก Pro — เขียนไว้ตรง ๆ เพื่อไม่ให้เข้าใจผิดว่าแพ็กฟรีทำได้ทุกอย่าง)

⇒ ถ้าออเดอร์ยังไม่มาก การจับเลขด้วยชีตแยกหน้าก็เห็นภาพได้เหมือนกัน ค่อยเปลี่ยนตอนที่การทำมือเริ่มไม่ทัน ดูแพ็กและเริ่มใช้ฟรีที่นี่